Polski
Fred1997
2017-06-24 21:06:54
Wypowiedzenie wielokrotnie zlozone - Wykresy (moze ktos wytlumaczyc na chlopski rozum)
Odpowiedź
wiewioreczka2009
2017-06-25 03:34:37

Wypowiedzenie wielokrotnie złożone to takie wypowiedzenie, które zawiera co najmniej trzy orzeczenia. Analizowanie tego typu wypowiedzeń jest dość trudne, ale trzymanie się schematu dużo pomaga. Po kolei.  Powiedzmy, że mamy takie zdanie: "Suzanne napisała do niego, żeby poniechał starań, ponieważ zdarzyły się różne rzeczy, które decydują o tym, że ona chce zostać w obozie i prosiła, by starał się o niej zapomnieć." 1. Oczywiście pierwszym krokiem jest znalezienie wszystkich orzeczeń. Tu mamy ich siedem. 2. Następnie trzeba wypowiedzenie odpowiednio podzielić i ponumerować - jeżeli to źle zrobisz, to cała analiza poleci, więc lepiej zrobić to na spokojnie. Gdzie należy oddzielać, często podpowiadają spójniki (np. ponieważ, i, że, żeby, bo, itp.). Suzanne napisała do niego, (1)∫ żeby poniechał starań,  (2)∫ ponieważ zdarzyły się różne rzeczy, (3)∫ które decydują o tym, (4)∫ że ona chce zostać w obozie (5)∫ i prosiła, (6)∫ by starał się o niej zapomnieć. (7) 3. Szukamy zdania głównego, tj. tego, które stanowi rdzeń wszystkich innych, bez którego całe wypowiedzenie traci sens - najlepiej po kolei opuszczać podzielone zdania i na intuicję stwierdzić, bez którego cała reszta się sypie. W powyższym przypadku zdaniem głównym będzie "Suzanne napisała do niego". 4. Kiedy mamy już zdanie główne, porównujemy go z pozostałymi orzeczeniami, żeby ustalić łączące je relacje. W tym najczęściej pomaga spójnik - w razie wątpliwości najlepiej znaleźć listę spójników charakterystycznych dla danego połączenia. Na powyższym przykładzie: Suzanne napisała do niego (1) [o czym? co?] ← żeby poniechał starań (2) Zdanie drugie jest zdaniem podrzędnym dopełnieniowym. Podrzędne, ponieważ odpowiada na "pytanie" wynikające ze zdania głównego, dopełnieniowe, bo odpowiada na pytanie przypadka zależnego.  Pro Tip: jeżeli masz wątpliwości i zdanie jest dziwne, to można strzelać, że zdanie będzie dopełnieniowe. Znacznie łatwiej jest powiedzieć, dlaczego zdanie nie jest dopełnieniowe przez przypasowanie go do innej kategorii, niż dlaczego jest dopełnieniowe.  Pro Tip 2: Spójniki, które najczęściej towarzyszą zdaniu podrzędnie dopełnieniowemu: że, żeby, aby, czy, by, ażeby, iż, jak, jeżeli + zaimki kto, co, ten, cokolwiek, który. Pro Tip 3: orzeczenia w zdaniach dopełnieniowych da się przekształcić na rzeczownik i zachować pierwotny sens:  I. Dowiedziałem się, że odwiedzi nas ciocia. → Dowiedziałem się o odwiedzinach cioci. II. Nie zgadzam się, żebyś uczył się po nocach. → Nie zgadzam się na uczenie się po nocach. III. Suzanne napisała do niego, żeby poniechał starań. → Suzanne napisała do niego o poniechanie starań. Przejdźmy do innej relacji. Suzanne napisała do niego (1) ... i .... poprosiła (6) Tutaj relacja łącząca dwa zdania ma charakter współrzędny - jak coś łączy "i", to nie może być inaczej.  Czasem bywa jednak tak, że zdanie ma bliższą relację z innym zdaniem niż ze zdaniem głównym. Zdanie (3) ma bliższy związek ze zdaniem (2) niż (1) i lepiej odpowiada na jego pytanie. "Ponieważ zdarzyły się różne rzeczy" odpowiada na pytanie "dlaczego?" postawione przez "żeby poniechał starań". Gdybyśmy połączyli zdanie (1) ze zdaniem (3), wyszłoby nam, że Suzanne napisała do kogoś, ponieważ zdarzyły się różne rzeczy, co nie jest zgodne z całym wypowiedzeniem - Suzanne napisała do kogoś, żeby poniechał starań, a ma poniechać starań, ponieważ zdarzyły się różne rzeczy. Spójnik "ponieważ" wskazuje na to, że "ponieważ zdarzyły się różne rzeczy" jest zdaniem okolicznikowe przyczyny podrzędne do zdania (2). 5. Po przeanalizowaniu wypowiedzenia przedstawiamy wyniki w formie wykresu. Niestety, nie mam urządzenia, by zrobić ci zdjęcie, ale ostateczny wynik to: _1_ ......................_6_      |                            |      _2_                      _7_             |              _3_                    |                    _4_                          |                          _5_ Podsumowując: 1. Podkreślamy czasowniki w wypowiedzeniu. 2. Dzielimy wypowiedzenia na zdania. 3. Ustalamy zdanie główne. 4. Ustalamy stosunki łączące zdania zgodnie z logiką tekstu. a) nie wszystkie zdania muszą odpowiadać na pytanie zdania głównego - należy porównać je z innymi zdaniami i sprawdzić, czy to wobec nich nie są podrzędne/współrzędne b) to, czy zdane jest okolicznikowe, dopełneniowe czy przydawkowe wskazuje pytanie zadane przez pytanie nadrzędne plus spójnik. Istnieją listy spójników z informacją, w jakich typach zdań się pojawiają. 5. Rysujemy wykres pokazujący naszą analizę.  Jeżeli to wciąż jest trudne, nie przejmuj się - wypowiedzenia wielokrotnie złożone to coś, co wysyła niejednego studenta polonistyki na wrześniową poprawkę. Nawet najlepsze tłumaczenie nie zastąpi ćwiczenia - w przypadkach analiz zdań najlepiej samodzielnie przerobić kilka przykładów, w Internecie nie brakuje tego typu wykresów. Powodzenia!

Dodaj swoją odpowiedź